Anthropic şirkətinin mütəxəssisləri insanların gündəlik işlərini yerinə yetirərkən hansı tapşırıqları süni intellekt vasitəsilə avtomatlaşdırdıqlarını araşdırıblar. Tədqiqat əmək bazarında süni intellekt tərəfindən əvəzlənmə riski baxımından peşələrin reytinqinin hazırlanmasına əsas olub.
Onilliklər boyu karyera uğurunun formulu sadə idi: universitetə qəbul olmaq, iş tapmaq, sonra isə karyera nərdivanı ilə yuxarı qalxmaq. Amma indi bu nərdivan gözümüzün önündə dağılır. Karyera nərdivanı sadəcə köhnəlmiş metafora deyil, o, insanların daha maraqlı və məmnunluq gətirən iş tapmasına fəal şəkildə mane olur.
İstədiyi vəzifəni əldə etmək üçün namizədlərin süni intellektə arxalanmaması, öz düşüncə tərzini nümayiş etdirməsi vacibdir. Bundan əlavə, onlar öz dünyagörüşləri barədə danışmağa hazır olmalıdırlar.
Maaş danışıqları bir çox insan üçün stresli görünür. Çoxları “yanaşsam, işi itirərəm” deyə düşünür, bəziləri isə dəyərindən aşağı razılaşır. Əslində isə peşəkar maaş danışıqları real gözləntilərə əsaslanan bir prosesdir.
İş axtaranların ən klassik hekayəsi budur: Vakansiya başlığına baxırsan — maaş yaxşı, iş qrafiki normal, ofis də şən görünür. Düşünürsən ki, “Bu dəfə tapdım! Bu iş tam mənlikdi!”
Sınaq müddəti nədir?
Gələcəyin peşələri artıq keçmişə qovuşmaq üzrədir. Uzun illər ərzində gəlirli iş axtaran gənclərə kompüter elmlərinə tam fokuslanmaları tövsiyə olunurdu. 2005-ci ildən 2023-cü ilə qədər yalnız ABŞ-da kompüter elmləri üzrə mütəxəssislərin sayı 4 dəfə artıb.
2025-ci ildə uğurlu iş tapmaq üçün namizədlərdən həm texniki biliklərə, həm də güclü "yumşaq" bacarıqlara sahib olmaları gözlənilir. Süni intellekt, məlumat təhlili və proqram təminatı kimi sahələrdə texniki biliklər yüksək tələbat görsə də, işəgötürənlər ünsiyyət, liderlik və yaradıcı düşünmə kimi şəxsi keyfiyyətlərə də böyük önəm verirlər.
2025-ci ilin mart ayına olan məlumatlara görə, LinkedIn kimi peşəkar platformalarda işəgötürənlər artıq təkcə texniki biliklərə deyil, "yumşaq bacarıqlara" (soft skills) da ciddi önəm verməyə başlayıblar.
Süni intellekt (Sİ) və avtomatlaşdırma, əmək bazarını görünməmiş sürətlə dəyişdirir. Artıq sadəcə fabrik işləri deyil, həm də ofis işləri və yaradıcı peşələr də robotlaşdırma təhlükəsi ilə üz-üzədir.
